ПАРЧАМИ МИЛЛӢ – РАМЗИ НАНГУ НОМУС ВА ИФТИХОРИ ҲАР ЯК ТОҶИКИСТОНӢ

Ruzi-Parcham-.jpg

Парчамро танҳо бо чашм намебинанд, онро бо эҳсоси миллӣ дарк мекунанд. Дар ҳар ваҷаби матои он таърихи як миллат, дар ҳар ранги он саҳифаи хотираи гузаштагон ва дар парафшонии он садои истиқлолу озодии як давлат таҷассум меёбад. Парчами давлатӣ барои миллати тоҷик танҳо рамзи расмӣ нест, балки нишонаи мавҷудияти таърихӣ, соҳибихтиёрӣ ва иродаи мустақилонаи давлатсозии халқест, ки дар тӯли садсолаҳо ҳувият ва фарҳанги хешро ҳифз намудааст.

Баъзе арзишҳо ҳастанд, ки бузургии онҳоро наметавон танҳо бо таърифу тавсиф ифода кард. Парчами миллӣ аз ҷумлаи ҳамин арзишҳост. Вақте он дар фазои озоди Ватан парафшон мегардад, мо танҳо як рамзи давлатиро намебинем, балки масъулияти наслҳои имрӯзаро дар назди таърих, давлат ва ояндаи миллат эҳсос менамоем. Маҳз ҳамин маъно ба Парчами давлатӣ мақоми хосса бахшида, онро ба ҷузъи ҷудонашавандаи худшиносии миллии мардуми Тоҷикистон табдил додааст.

24 ноябри соли 1992 дар Иҷлосияи XVI Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Парчами давлатии кишвар қабул гардид. Ин рӯйдод дар яке аз марҳилаҳои ҳассосу тақдирсози таърихи навини мамлакат ба вуқӯъ пайваст. Дар он давра, ки давлат бо мушкилоти сангини сиёсиву иҷтимоӣ рӯ ба рӯ буд, қабули рамзҳои нави давлатӣ аҳамияти на танҳо ҳуқуқӣ, балки таърихию маънавӣ низ дошт. Парчами навин ифодаи азми сиёсӣ барои нигоҳдории давлатдорӣ, ҳифзи ҳастии миллӣ ва бунёди ояндаи мустақили кишвар гардид.

Аз ин нигоҳ, Рӯзи Парчами давлатӣ танҳо санаи ёдбуди як рӯйдоди таърихӣ нест. Ин рӯз моро водор месозад, ки ба роҳи тайкардаи давлат назар афканем, арзиши истиқлолиятро амиқтар дарк намоем ва дар бораи масъулияти худ дар назди Тоҷикистони соҳибистиқлол андеша кунем.

Се ранги Парчами давлатӣ ва тоҷу ҳафт ситораи он як низоми маънодори рамзҳоро ташкил медиҳанд. Ранги сурх бо мубориза ва ҷоннисориҳо барои озодиву истиқлолият, ранги сафед бо покӣ, сулҳу осоиштагӣ ва ормонҳои нек, ранги сабз бо сарсабзиву хуррамӣ ва шукуфоии сарзамин пайванд дорад. Тоҷ ва ҳафт ситора низ дар сохтори рамзии Парчам ҷойгоҳи хосса дошта, соҳибдавлатӣ ва ормонҳои миллиро ифода менамоянд.

Аммо арзиши воқеии Парчам танҳо дар маънои рангҳо ва унсурҳои он маҳдуд намешавад. Муҳимтар аз ҳама, он моро ба дарки як ҳақиқати бузург мерасонад: давлатдорӣ танҳо доштани сарҳад, ҳудуд ва сохторҳои давлатӣ нест. Давлатдорӣ пеш аз ҳама масъулияти муштарак барои ҳифзи истиқлолият, эҳтиром ба арзишҳои миллӣ ва таъмини ояндаи шоистаи ҷомеа мебошад. Парчам ин масъулиятро дар шакли як рамзи ягона ва барои ҳама фаҳмо таҷассум мекунад.

Дар шароити ҷаҳони муосир, ки равандҳои ҷаҳонишавӣ ва тағйироти босуръати сиёсиву фарҳангӣ ба ҷомеаҳо таъсир мерасонанд, ҳифзи ҳувияти миллӣ аҳамияти бештар касб мекунад. Миллате, ки таърих, забон, фарҳанг ва рамзҳои давлатии худро мешиносад ва эҳтиром мекунад, барои ҳифзи арзишҳои худ заминаи устувори маънавӣ дорад. Аз ин ҷиҳат, Парчами миллӣ яке аз воситаҳои муҳими таҳкими худшиносии шаҳрвандӣ ва эҳсоси мансубият ба давлати соҳибистиқлол мебошад.

Ҷойгоҳи Парчами Тоҷикистон дар арсаи байналмилалӣ низ дорои аҳамияти хосса аст. Дар назди созмонҳои ҷаҳонӣ, ҳамоишҳои байналмилалӣ ва мусобиқаҳои варзишӣ он Тоҷикистонро ҳамчун давлати мустақил муаррифӣ менамояд. Ҳар боре ки Парчами кишвар дар арсаи ҷаҳонӣ парафшон мегардад, ин танҳо як маросими расмӣ нест, балки муаррифии номи давлат, фарҳанг ва дастовардҳои мардуми он мебошад. Махсусан, лаҳзаҳое, ки варзишгарони тоҷик бо заҳмати худ ба дастовардҳои байналмилалӣ ноил гардида, Парчами миллиро баланд мебардоранд, барои ҷомеа аҳамияти бузурги маънавӣ пайдо мекунанд.

Бо вуҷуди ин, бояд ба як масъалаи муҳим таваҷҷуҳ зоҳир намуд: эҳтиром ба Парчами давлатӣ набояд танҳо дар рӯзҳои идона ва маросимҳои расмӣ зоҳир гардад. Эҳтироми ҳақиқӣ ба он дар муносибати ҳаррӯзаи мо ба Ватан, дар иҷрои софдилонаи вазифаҳои касбӣ, дар риояи қонун, ҳифзи манфиатҳои миллӣ ва саҳмгузорӣ дар ободии кишвар таҷассум меёбад. Омӯзгор бо тарбияи насли босавод, олим бо кашфиёти илмӣ, табиб бо хизмат ба саломатии мардум, муҳандис бо бунёди иншооти зарурӣ ва ҳар як шаҳрванд бо меҳнати ҳалоли худ метавонад эҳтиромашро ба Парчами миллӣ ба таври амалӣ нишон диҳад.

Масъулияти мо дар назди насли ҷавон низ аз ҳамин ҷо оғоз меёбад. Мо бояд ба ҷавонон на танҳо шинохти зоҳирии Парчам, балки фаҳмиши амиқи моҳияти онро омӯзонем. Ҷавоне, ки маънои истиқлолият, арзиши сулҳу субот ва таърихи давлатдории худро дарк мекунад, ба ояндаи кишвар бетараф нахоҳад буд. Бинобар ин, тарбияи эҳтиром ба рамзҳои давлатӣ бояд бо баланд бардоштани маърифати таърихӣ, фарҳанги шаҳрвандӣ ва масъулиятшиносии насли наврас пайванди ногусастанӣ дошта бошад.

Дар ниҳояти андеша, Парчами миллӣ барои мо танҳо хотираи гузашта ё рамзи имрӯза нест. Он ҳамзамон паёмест ба оянда: паёми ҳифзи истиқлолият, идомаи созандагӣ, эҳтиром ба таърих ва масъулият дар назди наслҳои баъдӣ. Арзиши Парчамро на танҳо баландии сутуне, ки дар он парафшон аст, балки баландии ҳисси ватандӯстӣ, сатҳи маърифати миллӣ ва садоқати шаҳрвандони кишвар муайян мекунад.

Малахов С.С. лабаранти калони Институти омӯзиши пиряхҳо ва криосфераи АМИТ

readers loved this